Robert A. Neimeyer stelt tien praktische stappen voor om met verlies om te gaan. Hier zijn ze, en daarna deel ik hoe ik ze heb toegepast op een situatie uit mijn eigen leven.
De 10 stappen van Neimeyer
1. Erken kleine verliezen
Geef aandacht aan dingen zoals de verhuis van een vriend of het achterlaten van een geliefde plek. Het zijn kansen om te leren omgaan met grotere verliezen. Zelfs het verlies van een huisdier kan kinderen een waardevolle les leren over de dood.
2. Neem de tijd om te voelen
Ook al ben je druk, zoek rustige momenten om te reflecteren en je emoties toe te laten. Opschrijven wat je denkt en voelt kan je helpen beter te begrijpen wat er in je omgaat.
3. Ga op een gezonde manier met stress om
Zoek activiteiten die je ontspannen, zoals bewegen of mindfulness.
4. Geef de verlies een betekenis
Vermijd het niet om aan wat er is gebeurd te denken. Erover nadenken helpt je er zin aan te geven en het helderder te zien.
5. Zoek steun bij iemand
Praat met mensen die je vertrouwt. Je last delen met iemand die luistert zonder te oordelen kan verlichting brengen. Aanvaard de hulp van anderen, wetende dat je ook de kans zult krijgen om iemand anders te steunen.
6. Respecteer het proces van anderen
Iedereen verwerkt pijn op een andere manier en in zijn eigen tempo. Probeer niet dat anderen jouw manier van rouwen volgen.
7. Creëer je eigen rituelen
Als een begrafenis of plechtigheid je niet heeft geholpen, organiseer dan iets wat voor jou betekenisvol is. Vind persoonlijke manieren om het verlies te eren.
8. Aanvaard de verandering
Verlies verandert ons. Probeer te groeien met de ervaring, hoe pijnlijk ook, en waardeer zowel wat je hebt geleerd als wat je hebt verloren.
9. Vind iets positiefs
Een verlies kan je helpen opnieuw na te denken over wat belangrijk is in je leven. Gebruik wat je hebt geleerd om anderen te helpen of nieuwe projecten te beginnen.
10. Versterk je overtuigingen
Gebruik het verlies als een kans om na te denken over je spirituele of filosofische overtuigingen, en zoek een diepere verbinding daarmee.
Vanuit mijn eigen leven
Ik heb diep nagedacht over het verlies van mijn moeder, ook al leeft ze nog. Haar verlating toen ik kind was en haar beslissing om geen contact met mij te hebben, heeft me ertoe gebracht de afwezigheid te accepteren van iets wat elk kind van nature denkt te hebben: een aanwezige moeder.
Dit acceptatieproces begon al voor ik het volledig begreep en duurde van mijn veertiende tot mijn achtentwintigste, een periode waarin ik bewust aan deze realiteit werkte.
Hoewel ik de tien stappen van Neimeyer toen nog niet kende, kan ik zien hoe ze zich weerspiegelen in mijn ervaring.
1. Kleine verliezen serieus nemen
Ik was altijd erg gevoelig voor hoe anderen met mijn spullen omgingen, met mij als persoon en met mijn vrienden. Een tijdlang voelde elk klein verlies enorm. Mijn emoties waren buiten proportie en ik vocht tegen elk verlies alsof ik het kon terugdraaien. Pas met de jaren leerde ik anders te reageren en me niet afhankelijk te maken van hoe anderen op mij reageerden. Dat was essentieel om te accepteren dat sommige dingen, hoe pijnlijk ook, buiten onze controle liggen.
2. De tijd nemen om te voelen
Van jongs af aan heb ik mezelf altijd toegestaan te voelen. Ik schreef dagboeken, trok me terug, bracht tijd door in de natuur. Ik stelde me ook vaak pijnlijke scenario’s voor, alsof ik het lijden op voorhand wilde doorleven. Hoewel dat toen negatief leek, besef ik nu dat die fantasieën me voorbereidden op echte situaties. Met de tijd begreep ik dat de werkelijkheid vaak minder wreed is dan wat onze geest zich voorstelt.
3. Gezonde manieren vinden om stress te ontladen
Het acceptatieproces kende momenten van woede, ontkenning en onbegrip voor ik tot aanvaarding kon komen. In het begin waren mijn manieren om stress te uiten destructief, ten koste van mensen die er niets mee te maken hadden. Later, tijdens mijn studentenjaren, vond ik vrijheid en onafhankelijkheid om gezondere wegen te verkennen, zoals Okido Yoga, die me hielpen mijn emoties in balans te brengen.
4. Betekenis geven aan het verlies
In het begin lijkt elk verlies zinloos en absurd. Maar ik leerde dat verliezen ons vormen, deuren openen en ons helpen onszelf beter te kennen. Dit proces heeft me een breder perspectief gegeven op mezelf en op wat ik echt waardeer.
5. Iemand vertrouwen
Aanvaarden dat mijn moeder niet bereid was mij in haar leven te hebben was moeilijk, zeker omdat ik binnen mijn familie niemand kon vertrouwen. Ik voelde dat mijn eigen acties bijdroegen aan de vervreemding, wat een last van schuldgevoel toevoegde. In mijn jeugd vond ik steun bij vriendinnen, maar zij waren zelf ook jong en konden niet de emotionele stabiliteit bieden die ik toen nodig had.
6. De behoefte om anderen te controleren loslaten
Ik heb altijd gerespecteerd dat iedereen zijn verliezen op zijn eigen manier verwerkt. Toch had ik de neiging om te veel de aandacht van anderen op te zoeken in mijn proces. Dat erkennen heeft me geholpen te groeien en mijn emoties zelfstandiger te verwerken.
7. Het verlies ritualiseren op een manier die voor mij zinvol is
Ik ben geen mens van traditionele rituelen. Voor mij is bewust en met goede intentie leven elke dag het beste ritueel. Ik vind ook betekenis in de cycli van de natuur, zoals de seizoenen, die me herinneren dat het leven een voortdurend herboren worden, bloeien, terugtrekken en rusten is.
8. Niet weerstand bieden aan verandering
Verandering aanvaarden kan erg zwaar zijn, zeker voor een kind of jongere die emotioneel afhankelijk is van anderen. Hoe hard het ook klinkt, ik leerde met de tijd dat verzet tegen verandering de pijn alleen maar verlengde.
9. De vruchten plukken van het verlies
Ondanks het lijden heeft dit vroege verlies me veel gegeven. Ik geloof dat de hechte en positieve relatie die ik heb met mijn dochters en met kinderen en jongeren in het algemeen, voortkomt uit mijn eigen ervaring van gemis. Wat ik niet heb ontvangen, heeft me geleerd het met vrijgevigheid te geven.
10. Focussen op de eigen overtuigingen
Ik ben niet religieus, maar ik geloof in de goedheid van een leven in harmonie met de natuur. Dat geeft me een stevige basis om vrede en betekenis te vinden, ook midden in verlies.
Herken je jezelf in dit verhaal en wil je werken aan de verwerking van een verlies? Plan een eerste afspraak en we bekijken samen wat passend is.



