Je hebt de beslissing genomen. Je wil professionele hulp zoeken voor je kind. Maar dan komt de volgende vraag: hoe vertel je het hem of haar?
Voor veel ouders is dat gesprek minstens even spannend als de beslissing zelf. Wat als mijn kind denkt dat het gek is? Wat als het weigert? Wat als ik de verkeerde woorden kies?
Die bezorgdheid is begrijpelijk. Maar de manier waarop je dit gesprek voert, legt de basis voor hoe je kind naar therapie zal kijken. En dat maakt het de moeite waard om er even bij stil te staan.
Begin bij jezelf
Voor je het gesprek aangaat, is het goed om je eigen gevoelens te kennen. Voel je schaamte of schuldgevoel? Angst voor de reactie van je kind? De overtuiging dat psychologische hulp iets ernstigs of abnormaals is?
Kinderen voelen die emoties feilloos aan. Als jij het gesprek ingaat met spanning of schaamte, neemt je kind die toon over. Als je het brengt als iets normaals en zelfs positiefs, vergroot je de kans dat je kind er ook zo naar kijkt.
Therapie is geen straf en geen teken van falen. Het is een ruimte om beter te leren begrijpen wat je voelt. Geloof je dat zelf? Dan kun je het ook zo overbrengen.
Stem je woorden af op de leeftijd
Hoe je het gesprek voert, hangt sterk af van de leeftijd van je kind.
Jonge kinderen (4 tot 8 jaar)
Jonge kinderen begrijpen abstracte begrippen nog niet, maar ze begrijpen verhalen. Gebruik eenvoudige, concrete taal.
“Er is een mevrouw of meneer die heel goed kan luisteren naar kinderen. Soms hebben kinderen grote gevoelens van zich af te zetten, en die persoon helpt daarmee. We gaan eens kijken hoe dat is.”
Vermijd woorden als “probleem”, “stoornis” of “iets mis”. Gebruik liever “grote gevoelens”, “moeilijke momenten” of “dingen die je hoofd bezighouden”.
Kinderen van 9 tot 12 jaar
Kinderen in deze leeftijdsgroep begrijpen al meer en stellen vragen. Wees eerlijk en direct, zonder overdreven te dramatiseren.
“Ik merk dat je het soms moeilijk hebt en dat wil ik serieus nemen. Er is iemand die gespecialiseerd is in praten met kinderen over wat ze voelen. Geen examens, geen tests, gewoon praten. Ik denk dat het je kan helpen.”
Geef je kind ook een gevoel van inspraak. Leg uit wat er gaat gebeuren en beantwoord eerlijk de vragen die het stelt.
Tieners
Tieners willen geen beslissingen opgelegd krijgen. Ze willen gehoord worden.
Kom niet met een aankondiging maar met een gesprek. “Ik maak me zorgen over je en ik wil dat je weet dat ik er voor je ben. Ik heb nagedacht over of praten met iemand buiten de familie je zou kunnen helpen. Wat denk jij daarover?”
Luister echt naar het antwoord. Als je tiener weerstand biedt, forceer dan niet meteen. Soms is het nodig om het gesprek een paar keer te voeren voor er openheid ontstaat. Benoem ook dat een psycholoog niet vertelt wat je moet doen, maar helpt om dingen zelf beter te begrijpen.
Wat je beter niet zegt
Sommige uitspraken zijn goed bedoeld maar kunnen averechts werken.
“Je moet naar een psycholoog omdat je gedrag niet normaal is.” Dat klinkt als een straf en wekt schaamte op.
“Het stelt niets voor, maar we gaan toch maar eens.” Dat minimaliseert wat je kind voelt en ondermijnt het vertrouwen in de hulp.
“Als je dit niet doet, weet ik het ook niet meer.” Dat legt de verantwoordelijkheid bij het kind en creëert schuldgevoel.
Beter is: eerlijk, rustig en zonder oordeel. “Ik zie dat het moeilijk is. Ik wil je helpen. Dit is een manier.”
Wees eerlijk over wat er gaat gebeuren
Kinderen die niet weten wat ze kunnen verwachten, zijn angstiger dan kinderen die het weten. Vertel op voorhand:
Dat het een gesprek is, geen test. Dat de psycholoog er is om te luisteren, niet om te oordelen. Dat wat ze vertellen vertrouwelijk is. Dat ze mogen zeggen wat ze voelen, ook als dat is dat ze er niet willen zijn.
Die duidelijkheid neemt veel onzekerheid weg.
Als je kind weigert
Soms weigert een kind categoriek. Zeker bij tieners kan dat voorkomen. Forceer dan niet, maar geef ook niet op.
Blijf het gesprek open houden. Zoek naar de weerstand achter de weigering: is het angst, schaamte, het gevoel dat er niets mis is? Benoem dat je begrijpt dat het spannend is, maar dat je er niet mee stopt omdat je om hem of haar geeft.
Soms helpt het om eerst zelf een gesprek te hebben met de psycholoog, zodat je kind ziet dat het ook voor jou iets normaals is.
Lees ook: Hoe weet ik of mijn kind psychologische ondersteuning nodig heeft? en Wanneer je moeite hebt om te reageren op het lijden van je kind
Wil je als ouder advies over hoe je je kind het beste kunt begeleiden? Via online therapie begeleid ik zowel kinderen en jongeren als ouders. Plan een eerste afspraak en we bekijken samen wat passend is.
